kaanenerji.gif
Gazipaşa Hakkında

Gazipaşa Hakkında

 

Gazipaşa`nın bilinmeyen veya tahmin edilen tarihi, tarihi perspektif içerisinde oldukça derinlere uzanmaktadır. Ana hatlarıyla bu tarihsel serüveni M.Ö.2000`lerde başlar. Hititlerin bir kolu olan Luviler yine Hititlerin Kizzuvatna (Çukurova bölgesi) ve Arzava (Antalya yöresi) ülkeleri diye adlandırdıkları bölgede yaşamışlardır. Gazipaşa`da bu bölge içinde kalması nedeniyle ilçenin tarihi yolculuğa Luvilerle - Hititlerle başlamış olması kuvvetle muhtemeldir. Nitekim Karatepe (Sivaslı) civarındaki harabaler içinde yer alan aslan kalıntıları bu bilgiler doğrular niteliktedir.
 
Gazipaşa`nın tarihsel yolculuğu içindeki önemli bir kilometre taşı da M.Ö. 628 yıllarıdır. Selinus adıyla tarihte iki kent mevcuttur. Sicilya`da Yunanlı Mağara - Hyblaia halkı tarafından bu tarihte bir site devleti olarak kurulan Selinus, diğeri Anadolu`nun güneyindeki Selinus. Kilikya Bölgesi`nde ve Hacımusa (Kestros) Çayının iki yakasında kurulmuş liman kentidir. Kalesi ise şimdiki kale kalıntılarının bulunduğu yerde olup o zamanlar ada konumunda idi. Buradan başta Mısır olmak üzere, o günün ticaret merkezleri ile deniz ticareti yapılmakta idi.
 
Yunan yönetiminden M.Ö. 197`de Antiokhos dolayısıyla Roma egemenliğine geçen kente M.S. 1. yüzyılda Akdeniz kıyılarının doğu seferine çıkan Roma Kralı Trayan hastalanarak Selinus limanına gelmiş ve bir tüccarın evine konuk olmuş, daha sonra iyileşmeyerek burada ölmüştür. Yerine tahta geçecek olan Hadrianus, Selinus` a gelerek cenazeyi Roma`ya götürmüş, anısmada bir mezar yaptırmıştır. Bu nedenle de Selinus`un bir süre Traianapolis adıyla anıldığı Hıristiyanlık döneminde ise Seleukeia - Silifke Başpiskoposluğu`na bağlı Piskoposluk merkezi olduğu bilinmektedir. M.Ö. I. yüzyılda başlayan Roma İmparatorluğu dönemi, bu devletin Anadolu sınırları içinde bulunan Gazipaşa`da VI. yüzyıla kadar devam etmiştir.
 
M.S. VI. yy`den başlarak Güney Akdeniz Bizans İmparatorluğu`nun egemenliğine girmiş, bu yeni dönemde Gazipaşa, Antalya ve Alanya ile birlikte Pamfilya`nın Türkleşmesi süreci içinde Selinus, Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat`ın 1221 yılında Alanya`yı, 1225`e kadar da buradan itibaren belki de Toroslar`dan kaynaklanıp şehir merkezinden geçerek denize karışan beş büyük çayın zaman zaman sel baskınına neden olması dolayısıyla Selinti olarak anılmaya başlanmıştır. 1268`lerde Moğollar`ın Anadolu işgali sırasında Selinti, Anadolu Selçuklu Devleti`nin Konya ve bağlı bölgeleri sınırları içinde yer almaktaydı.
 
Anadolu beylikleri döneminde 1335 yılından itibaren Antalya ve civarı Teke Beyliği`nde kalırken Alanya, Selinti ve doğusu ile Kuzey yöreleri merkezi Konya olan Karamanoğulları hakimiyetine girmiştir.
 
Osmanlı Döneminde Fatih Sultan Mehmet`in Deniz Kuvvetleri Komutanı (Kaptan`ı Derya) Gedik Ahmet Paşa, 1470 yılında Alanya`yı, 1472 yılında ise Selinti, Anamur ve Silifke yöresini Karamanoğlu Beyliği`nden alınarak Osmanlı hakimiyetine dahil etmiştir. Ünlü gezgin Evliya Çelebi meşhur Seyahatname`sinin 126. sayfasında "XVIII. yy`da Selinti kazasının İçel (Mersin) sınırları içerisinde Silifke Sancağına bağlı 26 köyü olan ve yıllık 80 akçe vergi veren bir kazadır. Deniz kenarında bakımlı cami ve evler ile yemyeşil dağlara sahiptir. Kıbrıs`a 70 mil uzaklıkta iskelesi vardır." demektedir.
 
COĞRAFYA
 
Antalya`nın 180 km doğusunda 10 km uzunluğu, 7 km eninde Akdeniz kıyısında Gazipaşa Ovası üzerine kurulmuştur. Doğusunda İçel ili Anamur İlçesi, kuzeydoğusunda Karaman ili Ermenek ilçesi kuzeyinde Sarıveliler ilçesi ve batısında ise Alanya ilçesiyle komşudur. Güney sınırları teşkil eden Akdeniz sahiline paralel bir şeklilde yaklaşık 35 km içerde batıdan doğuya doğru uzanan Toroslarla çevrilidir. Yüzölçümü 931 km olup ilçe merkezi sahilden 3 km içerde yer almakta ise de yeni yerleşimler sahile kadar uzanmıştır.
 
İlçenin kıyı şeridi uzunluğu yaklaşık 50 km.dir. Denize girmek için çok uygun plajlara sahiptir. Kıyı şeridinin yarıya yakını kumsal olup diğer kısmı kayalıklardan oluşur fakat kayalıkların arasına gizlenmiş müthiş güzellikte koylar da denize girmek için ideal mekanlardır. İlçe merkezi ile deniz kıyısı arasında alçak tepeler yer almaktadır. Ovanın kuzeyinde dağlık plato bulunur. Nisan ve mayıs aylarında ilçe de bir saat arayla hem kayak yapma hem de denize girme imkanı vardır.
 
Kuzeyindeki kütle olan Torosların batı kıyı sıradağlarının adı Akçal Dağları adıyla bilinir ve en yüksek tepesi "Deliktaş" noktası 2253 m`dir. Alçak kısımlar ise kıyı boyunca uzanan alüvyal bir ova meydana getirmektedir. Alivüyol ovadan yüksek dağlık sahaya geçiş nispeten dik yamaçlarla olmaktadır. Güneyde Selinus harabelerinin bulunduğu tepenin ön kısımında yalıyarlar vardır. Kıyıda bulunan tepenin iki tarafında plajlar uzanır. Plajlar ince kalker kumlardan meydana gelmiştir. Yalıyarlar kalkerlerden oluşup yer yer 50-100 m yüksekliğe kadar ulaşmaktadır.
 
Toprakları kıyıda kızıl kestane renkli olup bu topraklar sebze, narenciye ve muz tarımına uygundur. İçerilere doğru kızıl renkli (Terrarossa) topraklar olup bu topraklarda da tahıl tarımı yapılır. Dağılık kesimlerde de hayvancılık ağırlık kazanmaya başlar.
 
TARIM
 
          Gazipaşa'nın yüzölçümünün %17,8 i tarım, %12,4 ü çayır-mera, %63,5 i orman ve %6,3 tarım dışı alanlardır. İlçede yaklaşık 7200 çiftçi ailesi geçimini tarım sektöründen sağlamaktadır. Tarıma elverişli olan l65.l50 dekarlık alanda tarla bitkileri, 24.465 dekarlık alanda bağ ve meyve, 12.265 dekarlık alanda sebze ve süs bitkileri üretimi yapılmakta, 51.720 dekarlık bölümü ise nadasa bırakılmaktadır.
           
           Tarla bitkilerinde 1. sırayı hububat üretimi almaktadır. 1998 yılı sonu itibariyle 75.000 dekarlık alanda hububat üretimi yapılmıştır. Hububat üretimi ihtiyacı ancak karşılamaktadır. Hububat üretimiyle birlikte kuru bakla, yerfıstığı, susam, patates ve kuru soğan üretimi de yapılmaktadır.
          
          1998 yılı sonu itibariyle, yaklaşık 25.380 dekarlık alanda zeytin, badem, muz, elma, portakal, asma, nar, ceviz, keçiboynuzu, üzüm, şeftali, incir, limon, armut, yenidünya, kiraz, erik, ayva, kayısı, mandalina ve çilek üretimi yapılmaktadır. Ayrıca, son yıllarda avokado, mersin, hünnap ve kivi gibi meyveler de yetiştirilmeye başlanmıştır.
 
           İlçemizde çokça üretilen meyvelerden biri de muzdur. 1998 yılı sonu itibariyle, 3.300 dekarlık alanda 7.854 ton muz üretilmiştir. Ancak, iklim şartları, ithal muz ve su sıkıntısı üretimi olumsuz yönde etkilemektedir.
 
          Turunçgillerden en fazla portakal ve limon, az miktarda da mandalina üretimi yapılmaktadır. Örtü altı tarımın yoğunlaşması ve fiyatlardaki istikrarsızlıklar nedeniyle yeterli turunçgil üretimi yapılamamaktadır.
 
          Zeytin fiyatlarının yükselmesi ve zeytin bitkisinin kıraç alanlarda yetişmesi nedeniyle zeytin, en geniş üretim alanına sahip olan bir bitki konuma gelmiştir.
Nar çeşitlerinden en fazla bey narı, çekirdeksiz nar ve ekşi nar üretilmektedir. Çekirdeksiz nar iç pazarın aradığı bir nar çeşididir.
 
         Sebze üretimi çoğunlukla örtü altında yapılmaktadır. Örtülü alanların toplamı 8.265 dekar, açık alanların toplamı ise 5.330 dekardır. Örtülü alanların 5.175 dekarı cam sera, 1.750 dekarı plastik sera ve 1..340 dekarı ise alçak plastik tünel şeklindedir. Cam ve plastik seralarda salatalık, domates, kabak, taze fasulye, patlıcan, biber ve süs bitkileri ile muz ve çilek üretilmektedir.
 
       70 dekar örtülü alanda karanfil ve gül üretimi yapılmaktadır. Üretilen karanfiller ihraç edilmektedir. Gül ise Antalya ve İzmir'deki kooperatiflere pazarlanmaktadır.
İlçede örtü altında ve açıkta yapılan tarımda 1998 yılı içersinde çeşitli cinslerden toplam 4.484.625 kg gübre tüketilmiştir. Bununla birlikte 1.000 ton civarında sıvı ve katı yaprak gübresi ve 14.511 kg. bitki gelişimini düzenleyici gübreler kullanılmıştır. Ayrıca 1998 yılı içersinde toplam 95.903 kg. zirai ilaç ile birlikte 330 litre de bitkisel ve kimyasal hormon kullanılmıştır.
 
         İlçede l adet Tarım Kredi Kooperatifi, 23 adet Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve 2 adet Tarımsal Sulama Kooperatifi faaliyet göstermektedir.
 
 
 
EKONOMİ
 
Gazipaşa'da da ekonomik yaşam hava şartlarına bağlı olarak kuru tarım , küçük el sanatları ve ticaret, ormancılık ve hayvancılığa dayanmakta idi. Ancak 1970 lerden itibaren başlayan sera ve seracılık faaliyetleri o günden bu güne artan ölçüde ilçenin ekonomik yaşamla İlçenin ekonomik yaşamında en önemli gelir kaynağı olmuştur.
 
İlçede herhangi bir büyük sanayi kuruluşu mevcut olmamakla beraber orta ve küçük çaplı imalathaneler ve atölyeler mevcuttur.
 
İlçe ekonomisinde hakim olan sektör tarım sektörüdür.Tarımda da en büyük pay örtü altında yapılan turfanda sera sebzeciliği ve muzculuğa aittir. Son yıllarda örtü altında çilek yetiştiriciliği ve enginar yetiştiriciliği hızla artmaktadır.Ancak arazi yapısının genel olarak engebeli olması nedeniyle ilçe yüz ölçümünün yalnızca % 18'i tarımsal faaliyet için kullanılabilmektedir.
 
Sebzecilikte halkın yönelimi seracılığa doğru olmuştur.Tarımla uğraşanların %80'i geçimi seracılıktan sağlamaktadır.İlçe merkezi ve Kahyalar Beldesi ile ilçedeki 41 köyün 36 sında seracılık yaygınlaşmıştır.
 
İlçede güzlük ve baharlık olmak üzere yılda iki sezon halinde seralarda sebze üretimi yapılmaktadır.Seralarda üretilen sebzelerin başlıcaları salatalık,domates,taze fasulye,patlıcan ve biberdir.Açık alanlarda ise taze fasulye, domates,biber,patlıcan ve enginar yetiştirilmektedir.
 
İlçede mevsim koşulları hayvancılık için son derece uygundur.Ancak orman köylerinde doğal yapının son derece sarp olması ve hayvancılık için uygun şartlar taşıyan ova kesimlerde tarımsal uğraş olarak seracılık ve muzculuğun tercih edilmesi nedeniyle hayvancılık yeterince gelişmemiştir .Ova kesimlerde aile işletmeciliği tarzında süt sığırcılığı yapılmaktadır.Orman köylerinde ise kıl keçiciliği temel hayvancılık uğraşı olarak yapılmaktadır.
 
Balıkçılık ve ormancılık ilçenin diğer önemli gelir kaynaklarındandır.
 
ULAŞIM
 
     Gazipaşa, Alanya'ya 44, Antalya'ya 180 km. Her iki merkezden de ilçeye otobüsle ulaşılabiliyor. Özel araçla yola çıkanlar sahil yolunu izleyerek kolayca Gazipaşa'ya ulaşabilirler.
Ayrıca İstanbul ve Ankaradan hava yolu ile ulaşım başlamıştır.
 
SAĞLIK
 
İlçe Sağlık Grup Başkanlığı’na bağlı Devlet Hastanesi Merkez, Kahyalar, Çobanlar, Aydıncık, Zeytinada  ve Karatepe sağlık ocakları  sağlık hizmeti vermektedir.
 
 Bu sağlık ocaklarında toplam 9 Doktor, 3 Hemşire, 3 Çevre Sağlığı Teknisyeni, 8 Sağlık Memuru, 23 Ebe, 6 Diğer Personel olmak üzere  toplam 53 kişi ile hizmet  verilmektedir.
 
İlçemiz Devlet Hastanesi  8.405 metrekare arsa üzerine kurulu 75 yatak kapasitesine sahip 5 uzman, 7 pratisyen, 2  diş doktoru olmak üzere toplam 14 doktor, 59 Sağ.Mem.Ebe Hemşire, 15 teknisyen, 6 idari personel, 13 diğer kadrolarda olmak üzere toplam 107 kişi hizmet vermektedir.
Hastane bahçesinde bulunan lojman; bina yetersizliğinden dolayı depo, arşiv ve idare olarak kullanılmaktadır. Hastanenin hizmet binası yetersiz olup acil olarak ek hizmet binasının yapılması gerekmektedir.